دفترچه قوانین کامل بازی کارکاسون

کارکاسون چیست؟ نگاهی به بازی

کارکاسون یک بازی هوشمندانه‌ی کاشی‌چینی برای ۲ تا ۶ بازیکن و ۸ سال به بالا است. شهر کارکاسون در جنوب فرانسه به‌خاطر استحکامات منحصربه‌فرد رومی و قرون وسطایی‌اش مشهور است. بازیکنان پیروانشان را در شهرها، صومعه‌ها، مزرعه‌ها و جاده‌های اطراف کارکاسون به خطر می‌اندازند. توسعه‌ی زمین در دست آن‌هاست و به‌کار گرفتن ماهرانه‌ی پیروان در نقش‌های دزد، شوالیه، راهب و کشاورز راه موفقیت است.

بازیکنان به‌نوبت کاشی‌های زمین را می‌چینند. این کار باعث رشد جاده‌ها، شهرها، صومعه‌ها و مزرعه‌ها می‌شود و بازیکنان می‌توانند پیروانشان را روی آن‌ها بگذارند تا امتیاز بگیرند. چون امتیاز هم در طول بازی و هم در پایان گرفته می‌شود، برنده فقط در امتیازشماری نهایی معلوم می‌شود.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱۰

اجزای بازی کارکاسون

• ۷۲ کاشی زمین (از جمله یکی با پشت تیره) که قطعه‌های جاده، شهر و مزرعه و همین‌طور صومعه و چهارراه را نشان می‌دهند.
• ۴۸ پیرو در ۶ رنگ: هر پیرو می‌تواند به‌عنوان شوالیه، راهب، دزد یا کشاورز به کار رود. از هر رنگ یک پیرو به‌عنوان نشانگر امتیاز استفاده می‌شود.
• ۱ تخته‌ی امتیاز برای ثبت امتیاز بازیکنان، ۱ کتابچه‌ی قوانین و ۱ ضمیمه.

نکته: کمبود نسبی پیرو عمدی است و یکی از عناصر مهم بازی همین یاد گرفتن صرفه‌جویی در پیروان است.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱۰

آماده‌سازی بازی

کاشی آغازین را وسط میز بگذارید. بقیه‌ی کاشی‌ها را مخلوط کنید و رو به پایین در چند دسته روی میز بگذارید تا هر بازیکن به‌راحتی به آن‌ها دسترسی داشته باشد (کاشی‌ها را می‌توان در کیسه هم ریخت و تصادفی کشید). تخته‌ی امتیاز را اگر ممکن است کنار میز بگذارید.

هر بازیکن یک رنگ انتخاب می‌کند و ۸ پیروی آن را می‌گیرد: یکی را روی خانه‌ی «۰» تخته‌ی امتیاز به‌عنوان نشانگر امتیاز می‌گذارد و ۷ پیرو دیگر در ذخیره‌ی او می‌مانند. کوچک‌ترین بازیکن تصمیم می‌گیرد چه کسی بازی را شروع کند.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱۱

آموزش بازی کارکاسون: نوبت شما

بازی ساعت‌گرد پیش می‌رود. بازیکنی که نوبتش است این کارها را به همین ترتیب انجام می‌دهد:

• ۱) باید یک کاشی زمین جدید بکشد و بگذارد.
• ۲) می‌تواند یک پیرو از ذخیره‌اش بردارد و روی کاشی تازه‌گذاشته‌شده بگذارد.
• ۳) اگر با گذاشتن کاشی جاده، شهر یا صومعه‌ای کامل شده باشد، همین حالا باید امتیازش شمرده شود.

بعد نوبت بازیکن بعدی است.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱۱

۱. گذاشتن کاشی

اولین کار این است که کاشی‌ای از یکی از دسته‌ها بکشید. کاشی به بقیه‌ی بازیکنان نشان داده می‌شود (تا بتوانند درباره‌ی جایش «توصیه» کنند) و روی میز گذاشته می‌شود. باید این نکته‌ها رعایت شود:

• دست‌کم یک ضلع کاشی‌ی جدید باید با یک یا چند کاشی که از قبل در بازی هستند در تماس باشد. چیدن گوشه به گوشه مجاز نیست. (گوشه به گوشه «اتصال» نیست؛ قطعه‌ها فقط از لبه‌ها وصل می‌شوند.)
• هر قطعه‌ی شهر، جاده یا مزرعه باید ادامه‌ی قطعه‌هایی باشد که از قبل در بازی‌اند. کاشی جدید باید در همه‌ی لبه‌ها با زمین مجاور بخواند؛ فقط یک ضلع خواندن کافی نیست.
• صومعه‌ها را می‌شود مستقیم کنار هم یا گوشه به گوشه گذاشت. لازم نیست هشت کاشی غیرصومعه کنارش باشد. صومعه وسط یک قطعه‌ی مزرعه است و قطعه‌های دیگر کنارش می‌نشینند ولی نمی‌توان به صومعه «وصل» شد.
• در موارد نادری که کاشی هیچ‌جا قانونی گذاشته نمی‌شود و همه‌ی بازیکنان موافق‌اند، کاشی از بازی بیرون می‌رود و بازیکن کاشی دیگری می‌کشد (اگر از کیسه می‌کشید می‌توانید کاشی را برای بعد به کیسه برگردانید).

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱۱ و ۱۲

۲. گذاشتن پیرو

وقتی کاشی را گذاشتید، می‌توانید یک پیرو بگذارید. باید این نکته‌ها رعایت شود:

• هر نوبت فقط یک پیرو می‌توان گذاشت.
• پیرو باید از ذخیره‌ی خود بازیکن باشد.
• پیرو فقط روی کاشی تازه‌گذاشته‌شده می‌رود.
• بازیکن باید تصمیم بگیرد پیرو را به کدام قسمت کاشی ببرد: دزد روی قطعه‌ی جاده، شوالیه در قطعه‌ی شهر، راهب روی صومعه، یا کشاورز روی قطعه‌ی مزرعه (کشاورز را خوابیده بگذارید!).
• روی قطعه‌های جاده، شهر یا مزرعه‌ی متصل به کاشی تازه‌گذاشته‌شده نباید هیچ پیروی (حتی از همان بازیکن) باشد؛ فرقی نمی‌کند چقدر دور باشد.
• اگر پیرو تمام شد فقط کاشی می‌گذارید؛ ولی نگران نباشید، پیروها را می‌شود پس گرفت.

اگر با گذاشتن کاشی شهری را که تا حالا خالی بود کامل کنید، لازم نیست پیرو آن‌جا بگذارید یا امتیازش را بگیرید. می‌توانید شهر را بدون پیرو ببندید و مثلا کشاورزی روی مزرعه‌ی خالی بگذارید. روی کاشی‌های صومعه هم می‌توانید پیرو را روی قطعه‌ی مزرعه‌ی اطراف بگذارید؛ در این صورت صومعه تا پایان بازی خالی می‌ماند.

اگر پیرو می‌گذارید و فورا امتیاز می‌گیرید، ترتیب این است: ۱) با کاشی جدید جاده، شهر یا صومعه را کامل کنید. ۲) دزد، شوالیه یا راهب را بگذارید. ۳) جاده، شهر یا صومعه‌ی کامل‌شده را امتیاز بدهید. ۴) دزد، شوالیه یا راهب را به ذخیره‌تان برگردانید.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱۲ و ۱۳

۳. امتیاز جاده، شهر و صومعه‌ی کامل‌شده

• جاده‌ی کامل: جاده وقتی کامل است که قطعه‌های جاده در هر دو طرف به چهارراه، قطعه‌ی شهر یا صومعه ختم شوند، یا جاده یک دایره‌ی بسته بسازد. تعداد قطعه‌های جاده بین دو سر محدودیتی ندارد. بازیکنی که دزد روی جاده‌ی کامل‌شده دارد به‌اندازه‌ی طول جاده، که با شمردن تعداد کاشی‌ها مشخص می‌شود، امتیاز می‌گیرد. هر چهارراه (یا سه‌راهی) جاده را تمام می‌کند.
• شهر کامل: شهر وقتی کامل است که قطعه‌هایش کاملا با دیوار شهر محصور شده باشند و داخل شهر هیچ شکافی نباشد. تعداد قطعه‌های شهر محدودیتی ندارد. بازیکنی که شوالیه در شهر کامل‌شده دارد به‌ازای هر قطعه‌ی شهر ۲ امتیاز می‌گیرد. هر پرچم (نشان سپر) ۲ امتیاز اضافه می‌دهد. نکته: پرچم فقط روی قطعه‌ی شهری که در آن است اثر دارد نه کل کاشی؛ و وقتی هر دو قطعه‌ی شهر یک کاشی در یک شهر باشند فقط یک قطعه حساب می‌شوند. قانون «شهر کوچک» دیگر در هیچ ویراستی استفاده نمی‌شود: شهر دو قطعه‌ای هم مثل بقیه ۲ امتیاز برای هر قطعه و ۲ امتیاز برای هر پرچم دارد.
• چند پیرو روی یک جاده یا شهر: با چیدن هوشمندانه‌ی کاشی‌ها ممکن است چند دزد روی یک جاده یا چند شوالیه در یک شهر باشد. امتیاز را بازیکنی می‌گیرد که بیشترین دزد یا شوالیه را دارد. اگر مساوی بود همه‌ی بازیکنان درگیر کل امتیاز را می‌گیرند. دو پیرو از یک رنگ امتیاز را دوبرابر نمی‌کنند؛ تعداد پیروها فقط برای تعیین اکثریت مهم است.
• صومعه‌ی کامل: صومعه وقتی کامل است که هشت کاشی زمین دورش را گرفته باشند. بازیکنی که راهب در صومعه دارد فورا ۹ امتیاز می‌گیرد؛ ۱ امتیاز برای هر کاشی زمین.
• برگرداندن پیروها به صاحبانشان: بعد از این‌که جاده، شهر یا صومعه کامل و امتیازدهی شد، و فقط بعد از آن، دزدها، شوالیه‌ها یا راهب‌های درگیر به صاحبانشان برمی‌گردند. از نوبت بعد بازیکن می‌تواند دوباره آن‌ها را در هر نقشی به کار ببرد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱۴، ۱۵ و ۱۶

مزرعه‌ها

چند قطعه‌ی مزرعه‌ی متصل یک مزرعه می‌سازند. مزرعه‌ها و قطعه‌های مزرعه در طول بازی امتیاز نمی‌دهند؛ فقط جایی برای گذاشتن کشاورزها هستند و صاحب مزرعه فقط در پایان بازی امتیاز می‌گیرد. بنابراین کشاورزها تا پایان بازی روی مزرعه می‌مانند و هرگز به صاحبشان برنمی‌گردند! برای این‌که این روشن باشد کشاورزها را روی پشت بخوابانید. (در بعضی گسترش‌ها مکانیزم‌های ویژه‌ای هست که اجازه‌ی برگرداندن کشاورز را می‌دهد.)

مزرعه‌ها با جاده‌ها، شهرها و لبه‌ی محوطه‌ی بازی از هم جدا می‌شوند؛ این برای امتیازشماری نهایی مهم است. ممکن است مزرعه‌ای تقریبا کل محوطه‌ی بازی را بپوشاند و مزرعه‌هایی هم تا پایان بازی باز بمانند. مراقب باشید: بازیکنی که کاشی تازه را می‌گذارد اگر مزرعه‌ی متصل‌شده از قبل کشاورز دارد، نمی‌تواند کشاورز بگذارد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱۶ و ۱۷

تخته‌ی امتیاز

هر امتیازی که گرفته می‌شود فورا باید روی تخته‌ی امتیاز ثبت شود. تخته مسیری با ۵۰ خانه است که می‌تواند چندین بار دور زده شود. وقتی نشانگر به خانه‌ی «۰» رسید یا از آن گذشت، بازیکن یک کاشی امتیاز می‌گیرد و جلوی همه می‌گذارد، با عدد «۵۰» رو. این‌طور برای همه روشن است که او ۵۰ امتیاز یا بیشتر گرفته. اگر بار دیگر به «۰» رسید یا گذشت، کاشی امتیاز را برمی‌گرداند تا عدد «۱۰۰» رو شود. ممکن است بازیکن بار سوم مسیر را دور بزند؛ آن‌گاه یک کاشی امتیاز دیگر کنار اولی با «۵۰» رو می‌گذارد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱۷

پایان بازی

بازی در پایان نوبتی که آخرین کاشی زمین گذاشته می‌شود تمام می‌شود. جاده‌ها، شهرها و صومعه‌هایی که در این دور کامل می‌شوند طبق معمول امتیاز می‌گیرند. بعد از آن امتیازشماری نهایی انجام می‌شود.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱۸

امتیازشماری نهایی

• جاده، شهر و صومعه‌ی ناقص: اول از همه امتیاز جاده‌ها، شهرها و صومعه‌های ناقص شمرده می‌شود. برای هر جاده، شهر و صومعه‌ی ناقص، صاحبش به‌ازای هر قطعه ۱ امتیاز می‌گیرد. پرچم‌ها هم حالا فقط ۱ امتیاز دارند. به‌محض امتیازدهی هر کدام، پیروهای درگیر برداشته می‌شوند. در امتیازشماری نهایی جاده‌ها دقیقا همان‌قدر امتیاز می‌دهند که در طول بازی، یعنی ۱ امتیاز برای هر کاشی؛ و صومعه‌ی ناقص ۱ امتیاز برای خود صومعه و ۱ امتیاز برای هر کاشی مجاور دارد (اگر ۵ کاشی دورش باشد در مجموع ۶).
• مزرعه‌ها: حالا فقط کشاورزها و مزرعه‌هایشان مانده‌اند. صاحب هر مزرعه مشخص می‌شود. اگر چند بازیکن روی مزرعه کشاورز دارند، بازیکنی که بیشترین کشاورز را دارد صاحب است. در تساوی همه‌ی بازیکنان دارای بیشترین کشاورز صاحب‌اند. صاحب (یا صاحبان) مزرعه برای هر شهر کامل‌شده که با مزرعه هم‌مرز است یا داخل آن است ۳ امتیاز می‌گیرد. اگر شهری با چند مزرعه هم‌مرز باشد، صاحبان هر مزرعه برای آن شهر ۳ امتیاز می‌گیرند. شهر هم‌مرز یعنی دیوارش با مزرعه هم‌مرز است؛ فقط یک نقطه‌ی تماس در گوشه‌ی کاشی کافی نیست. مثلا شهر ناقص روی مزرعه امتیاز ندارد، ولی شهرهای کامل روی مزرعه‌ی ناقص حساب می‌شوند.
• مزرعه‌ای که کاملا با جاده بسته شده و هیچ شهر هم‌مرزی ندارد ۰ امتیاز می‌دهد و کشاورز هم نمی‌تواند از آن بیرون برود؛ دلخوری‌ای که انتقام می‌طلبد!
• وقتی همه‌ی مزرعه‌ها به همین ترتیب امتیاز گرفتند بازی تمام است. بازیکنی که بیشترین امتیاز را دارد برنده است. در مورد تساوی ناشران نظرهای مختلفی دارند: بعضی می‌گویند بازیکنان در پیروزی مشترک شادی کنند و بعضی که یک بازی دیگر بکنند.

مثال کشاورزی: در مثالی با ۳ مزرعه، مزرعه‌ی ۱ مال آبی است و دو شهر کامل با آن هم‌مرزند؛ آبی ۶ امتیاز می‌گیرد. مزرعه‌ی ۲ صاحبان آبی و قرمز دارد و ۳ شهر کامل با آن هم‌مرز یا داخل آن‌اند؛ هر دو ۹ امتیاز می‌گیرند. شهرهای A و B هم برای آبی روی مزرعه‌ی ۱ و هم برای قرمز و آبی روی مزرعه‌ی ۲ امتیاز می‌آورند چون با هر دو مزرعه هم‌مرزند. مزرعه‌ی ۳ مال زرد است (بیشتر از سیاه کشاورز دارد) و چهار شهر کامل با آن هم‌مرز است؛ زرد ۱۲ امتیاز می‌گیرد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱۸، ۱۹، ۲۰ و ۲۱

واژه‌نامه‌ی کوتاه کارکاسون

اصطلاح‌های این صفحه به زبان ساده:

• پیرو: قطعه‌ی بازیکن که به‌صورت شوالیه، دزد، راهب یا کشاورز به کار می‌رود.
• کاشی زمین: ۷۲ کاشی با جاده، شهر، مزرعه و صومعه؛ هر بار یکی می‌کشید و می‌چینید.
• قطعه: بخشی از کاشی (شهر، جاده یا مزرعه) که با قطعه‌های هم‌نوع کاشی‌های مجاور یک مجموعه می‌سازد.
• پرچم: نشان سپر روی قطعه‌ی شهر که ۲ امتیاز اضافه می‌دهد.
• مزرعه: مجموعه‌ی قطعه‌های مزرعه‌ی به‌هم‌متصل؛ فقط در پایان بازی امتیاز دارد.
• اکثریت: بیشترین تعداد پیرو روی یک جاده، شهر یا مزرعه؛ تعیین می‌کند چه کسی امتیاز بگیرد.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی قوانین

بازی کارکاسون چند نفره است؟

کارکاسون ۲ تا ۶ نفره است، برای ۸ سال به بالا.

هر نوبت کارکاسون چه کارهایی دارد؟

یک کاشی بکشید و بگذارید، اختیاری یک پیرو روی همان کاشی بگذارید و اگر جاده، شهر یا صومعه‌ای کامل شد امتیازش را بگیرید.

امتیاز جاده و شهر و صومعه در کارکاسون چقدر است؟

جاده ۱ امتیاز برای هر کاشی؛ شهر ۲ امتیاز برای هر قطعه و ۲ برای هر پرچم؛ صومعه ۹ امتیاز (۱ برای هر کاشی از جمله خودش و هشت کاشی دور).

مزرعه در کارکاسون چطور امتیاز می‌دهد؟

فقط در پایان بازی: صاحب هر مزرعه برای هر شهر کامل‌شده‌ی هم‌مرز یا داخل آن ۳ امتیاز می‌گیرد. کشاورزها هرگز به صاحبشان برنمی‌گردند.

کارکاسون چطور تمام می‌شود؟

در پایان نوبتی که آخرین کاشی گذاشته شود. بعد جاده، شهر و صومعه‌های ناقص (۱ امتیاز برای هر قطعه) و مزرعه‌ها امتیاز می‌گیرند.

اگر چند پیرو روی یک شهر یا جاده باشد چه می‌شود؟

بازیکن دارای بیشترین پیرو کل امتیاز را می‌گیرد؛ در تساوی همه کل امتیاز را می‌گیرند. تعداد پیروها امتیاز را دوبرابر نمی‌کند.

بازی کارکاسون آنلاین در میپل

نسخه‌ی آنلاین کارکاسون در میپل همین قوانین را اجرا می‌کند و کار حسابی را خودش انجام می‌دهد: کشیدن کاشی، قانون چیدن لبه‌ها، شناخت جاده و شهر و مزرعه‌ی کامل‌شده، تعیین اکثریت پیروها، امتیازشماری هنگام بازی و امتیاز نهایی مزرعه‌ها. شما فقط تصمیم می‌گیرید کاشی را کجا بگذارید و پیرو را کجا.

میز خصوصی بسازید، لینکش را برای دوستانتان بفرستید و بدون جعبه و بدون قرار حضوری بازی کنید. کارکاسون ۲ تا ۶ نفره است.