دفترچه قوانین کامل بازی کاتان

این صفحه دفترچه‌ی قوانین کامل بازی کاتان به فارسی است: از چیدمان و تولید منابع تا تجارت، ساخت‌وساز، کارت‌های توسعه، دزد و پایان بازی. اگر تازه‌کارید از بخش «آموزش بازی کاتان» شروع کنید و بقیه‌ی بخش‌ها را هر وقت به آن‌ها رسیدید باز کنید.

متن این صفحه بر پایه‌ی دفترچه‌ی رسمی نسخه‌ی فارسی کاتان (کوزموس، ویرایش ۲۰۱۵؛ طراح بازی: کلاوس توبر؛ ترجمه‌ی کیومرث قنبری آذر؛ نماینده‌ی انحصاری در ایران: شرکت سرزمین ذهن زیبا) و با بیان خودمان نوشته شده است. زیر هر بخش شماره‌ی صفحه‌ی چاپ‌شده‌ی همان مطلب در دفترچه‌ی اصلی آمده تا بتوانید به آن مراجعه کنید.

کاتان چیست و هدف بازی چیست؟

کاتان بازی‌ای درباره‌ی ساکن‌شدن روی یک جزیره‌ی ناشناخته است. جزیره از ۱۹ کاشی زمین ساخته شده و دریا دورتادور آن را گرفته است. هر بازیکن با خانه و جاده نفوذش را روی جزیره گسترش می‌دهد و می‌کوشد پیش از بقیه به ۱۰ امتیاز برسد.

جزیره پنج ناحیه‌ی منبع‌دهنده و یک بیابان دارد. هر ناحیه فقط یک نوع منبع تولید می‌کند و بیابان هیچ‌چیز تولید نمی‌کند:

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱

شروع با ۲ امتیاز

هر بازیکن بازی را با ۲ خانه و ۲ جاده شروع می‌کند. چون هر خانه ۱ امتیاز دارد، همه از همان اول ۲ امتیاز دارند. بعد با منابعی که تولید می‌شود جاده و خانه‌ی تازه می‌سازید یا خانه‌هایتان را به شهر (۲ امتیاز) ارتقا می‌دهید. اولین کسی که در نوبت خودش به ۱۰ امتیاز برسد برنده است.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱

چیدمان اولیه‌ی بازی

برای چند بازیِ اول، چیدمان ثابت و متعادلِ دفترچه را بچینید؛ این چیدمان برای همه‌ی بازیکن‌ها منصفانه است. مراحل:

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱ و ۲

چیدمان متغیر برای بازیکن‌های حرفه‌ای

صفحه‌ی کاتان ماژولار است و کاشی‌ها را می‌شود هر بار جور دیگری چید تا جزیره‌ی هر بازی تازه باشد. دفترچه پیشنهاد می‌کند بعد از یکی دو بازی با چیدمان‌های متغیر بازی کنید. راهنمای آن‌ها در واژه‌نامه‌ی دفترچه‌ی اصلی آمده و در این صفحه تکرار نشده است.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۲

آموزش بازی کاتان: هر نوبت چه می‌کنیم؟

آغازکننده‌ی بازی را با سنِ بازیکن‌ها، ریختن تاس یا هر روش توافقی تعیین کنید. هر نوبت سه مرحله دارد:

کارت‌های توسعه را مخفی در دست نگه می‌دارید و هر وقت خواستید، حتی پیش از ریختن تاس، در نوبتِ خودتان می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. نوبتتان که تمام شد تاس‌ها را به نفر سمت چپتان بدهید؛ او همین مراحل را از اول انجام می‌دهد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۲

خانه‌ها را کجا بسازیم؟ نکته‌ی عددها

هر خانه می‌تواند کنار چند کاشی (حداکثر ۳ کاشی) باشد، پس تا ۳ شانس برای گرفتن منبع دارد. هرچه عددِ روی توکن بزرگ‌تر چاپ شده باشد، احتمال آمدنش با دو تاس بیشتر است؛ ۶ و ۸ با رنگ قرمز چاپ شده‌اند چون محتمل‌ترین عددها هستند. برای ساختن چیزهای مختلف به منابع مختلف نیاز دارید، پس خانه‌هایتان را طوری بسازید که به منابع و عددهای متنوعی دسترسی بدهند.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۱

مرحله‌ی ۱: تولید منابع

نوبتتان را با ریختن دو تاس شروع کنید. مجموع دو تاس مشخص می‌کند کدام کاشی‌ها منبع تولید می‌کنند: هر کاشی که توکنِ عددش همان مجموع است. هر بازیکنی، نه فقط نوبت‌دار، که کنار آن کاشی خانه یا شهر داشته باشد منبع می‌گیرد:

مثال: اگر تاس‌ها ۸ بیاید و بازیکن قرمز دو خانه کنار کوهستانِ ۸ داشته باشد، ۲ کارت سنگ می‌گیرد. اگر تاس‌ها ۱۰ بیاید، قرمز چیزی نمی‌گیرد ولی بازیکن سفید که یک خانه کنار چمنزارِ ۱۰ دارد ۱ کارت گوسفند می‌گیرد؛ اگر آن خانه شهر بود، ۲ کارت گوسفند می‌گرفت.

اگر مجموع تاس‌ها ۷ شد منبعی تولید نمی‌شود؛ بخش «عدد ۷ و دزد» را ببینید.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۲

مرحله‌ی ۲: تجارت (داد و ستد)

پس از تولید، تا جایی که کارت‌هایتان اجازه می‌دهد می‌توانید معامله کنید تا منابع لازم را به دست بیاورید. دو نوع تجارت وجود دارد.

تجارت داخلی: در نوبت خودتان می‌توانید با هر بازیکنی معامله کنید. بگویید چه منابعی لازم دارید و حاضرید چه چیزی بدهید؛ بقیه هم می‌توانند پیشنهاد و پیشنهاد متقابل بدهند. نکته‌ی مهم: فقط با بازیکنِ نوبت‌دار می‌شود معامله کرد. بازیکن‌هایی که نوبتشان نیست نمی‌توانند با هم معامله کنند.

تجارت دریایی: در نوبت خودتان بدون نیاز به بقیه هم می‌توانید تجارت کنید:

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۳

مرحله‌ی ۳: ساخت‌وساز و هزینه‌ها

در پایان نوبت می‌توانید بسازید؛ ساخت‌وساز تولید منابعتان را بیشتر و امتیازتان را بالاتر می‌برد. برای هر ساخت‌وساز تعداد مشخصی منبع می‌پردازید (کارت هزینه‌ی ساخت‌وساز را ببینید)، کارت‌های پرداختی را به جعبه‌ی ذخیره برمی‌گردانید و مهره‌ی مربوط را از ذخیره‌ی خودتان روی صفحه می‌گذارید.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۳ و ۴

ساخت جاده و طولانی‌ترین جاده

روی هر مسیر فقط یک جاده می‌شود ساخت و مسیر باید خالی باشد. هر جاده‌ی تازه باید دست‌کم به یکی از جاده‌ها، خانه‌ها یا شهرهای خودتان وصل باشد.

اولین بازیکنی که جاده‌ی پیوسته‌ای از ۵ قطعه بسازد کارت ویژه‌ی «طولانی‌ترین جاده» را می‌گیرد که ۲ امتیاز دارد. انشعاب‌های مختلفِ یک جاده جداگانه حساب می‌شوند، یعنی طول با بلندترین مسیرِ پیوسته سنجیده می‌شود. اگر بازیکن دیگری جاده‌ی بلندتری بسازد، کارت و ۲ امتیازش به او می‌رسد.

خانه‌ی بازیکن دیگر وسط جاده‌ی شما آن را قطع می‌کند. مثال: جاده‌ی بازیکن قرمز ۶ قطعه‌ی پیوسته دارد (قطعه‌های شاخه‌ی دومش حساب نمی‌شوند). خانه‌ی قرمز اتصالِ ۲ قطعه از جاده‌ی نارنجی را به ۴ قطعه‌ی دیگرش قطع کرده است؛ پس جاده‌ی نارنجی کوتاه‌تر از جاده‌ی قرمز می‌ماند و کارت «طولانی‌ترین جاده» به قرمز می‌رسد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۳

ساخت خانه و قانون فاصله

خانه‌ی تازه باید روی یک تقاطع خالی ساخته شود و حتماً به یکی از جاده‌های خودتان وصل باشد.

قانون فاصله همیشه برقرار است: فقط روی تقاطعی می‌توانید خانه بسازید که هر ۳ تقاطع مجاورش هم خالی باشند. حتی کنار خانه‌های خودتان هم نمی‌شود خانه ساخت.

هر خانه ۱ امتیاز دارد. هر بازیکن، چه نوبتش باشد چه نه، برای هر خانه‌ی خودش که کنار کاشیِ تولیدکننده‌ی آن نوبت باشد ۱ کارت منبع می‌گیرد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۳

ارتقای خانه به شهر

شهر را نمی‌شود مستقیم ساخت؛ فقط می‌توانید با پرداخت منابع لازم یک خانه را به شهر ارتقا دهید. مهره‌ی خانه را از صفحه بردارید و به ذخیره‌ی خودتان برگردانید و جایش مهره‌ی شهر بگذارید.

شهر دو برابرِ خانه منبع می‌دهد: اگر کنار کاشیِ منبع‌دهنده‌ای باشد که عددش آمده، ۲ کارت منبع می‌گیرید. هر شهر ۲ امتیاز دارد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۳ و ۴

خرید و بازی کارت توسعه

هر بار کارت توسعه می‌خرید، کارت بالای دسته را از جعبه‌ی ذخیره برمی‌دارید. کارت‌ها را مخفیانه در دست نگه دارید تا وقتی بخواهید از آن‌ها استفاده کنید. در هر نوبت می‌توانید یک کارت توسعه بازی کنید، به شرط آنکه آن را در همان نوبت نخریده باشید. سه نوع کارت توسعه داریم: شوالیه، پیشرفت و امتیاز.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۴

کارت شوالیه و بزرگ‌ترین ارتش

وقتی کارت شوالیه بازی می‌کنید باید بلافاصله دزد را جابه‌جا کنید (مراحل ۱ و ۲ بخش «عدد ۷ و دزد»). کارت بعد از بازی رو به بالا پیش‌روی شما می‌ماند.

اولین بازیکنی که ۳ کارت شوالیه‌ی بازی‌شده پیش‌روی خود داشته باشد کارت ویژه‌ی «بزرگ‌ترین ارتش» را می‌گیرد که ۲ امتیاز دارد. اگر بازیکن دیگری شوالیه‌ی بازی‌شده‌ی بیشتری جمع کند، کارت و ۲ امتیازش را از شما می‌گیرد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۴

کارت پیشرفت

کارت پیشرفت را بازی می‌کنید، طبق دستورِ روی آن عمل می‌کنید و بعد کارت از بازی خارج می‌شود.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۴

کارت امتیاز

کارت‌های امتیاز را مخفی نگه دارید؛ هر کدام ۱ امتیاز دارد. فقط وقتی باید امتیازهایتان را اعلام کنید که نوبت شماست و به ۱۰ امتیاز رسیده‌اید. در آن نوبت می‌توانید هر تعداد کارت امتیاز را رو کنید (حتی کارتی که همان نوبت خریده‌اید)، به شرط آنکه مجموع امتیازتان به ۱۰ برسد.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۴

عدد ۷ و دزد

اگر در نوبتتان مجموع تاس‌ها ۷ شد، این مراحل را به ترتیب انجام دهید:

دزد روی هر کاشی که باشد آن کاشی را از تولید می‌اندازد: اگر مجموع تاس‌ها عدد همان کاشی شود، خانه‌ها و شهرهای کنارش هیچ منبعی نمی‌گیرند. در نسخه‌ی آنلاین میپل این مهره «راهزن» نامیده می‌شود.

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌ی ۴

پایان بازی و جدول امتیازها

اگر در نوبتِ خودتان ۱۰ امتیاز داشته باشید یا به ۱۰ امتیاز برسید، برنده‌ی بازی هستید. امتیازها از این‌ها می‌آیند:

منبع: دفترچه‌ی قوانین رسمی، صفحه‌های ۱ و ۴

واژه‌نامه‌ی کوتاه کاتان

اصطلاح‌های این صفحه به زبان ساده:

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی قوانین

برای برنده شدن در کاتان چند امتیاز لازم است؟

۱۰ امتیاز. اگر در نوبتِ خودتان به ۱۰ امتیاز برسید یا ۱۰ امتیاز داشته باشید، برنده‌اید. امتیازها از خانه (۱)، شهر (۲)، طولانی‌ترین جاده (۲)، بزرگ‌ترین ارتش (۲) و کارت‌های امتیاز (هر کدام ۱) می‌آیند.

قانون فاصله در کاتان چیست؟

فقط روی تقاطعی می‌توان خانه ساخت که هر ۳ تقاطع مجاورش هم خالی باشند؛ حتی کنار خانه‌های خودتان هم نمی‌شود خانه ساخت.

نرخ تجارت دریایی در کاتان چقدر است؟

همیشه ۴ به ۱ است؛ یعنی ۴ کارت یکسان می‌دهید و ۱ کارت دلخواه می‌گیرید. با خانه یا شهر روی بندر معمولی نرخ ۳ به ۱ می‌شود و روی بندر ویژه ۲ به ۱ برای همان منبعی که بندر نشان می‌دهد.

وقتی تاس ۷ می‌آید چه اتفاقی می‌افتد؟

کسی منبع نمی‌گیرد. هر کس بیش از ۷ کارت دارد نصفش را (گرد به پایین) پس می‌دهد. نوبت‌دار دزد را به کاشی دیگری می‌برد و از یکی از بازیکن‌های کنار آن کاشی یک کارت منبع می‌دزدد.

آیا می‌توانم کارت توسعه را همان نوبتی که خریده‌ام بازی کنم؟

نه؛ در هر نوبت یک کارت توسعه بازی می‌شود و آن کارت نباید همان نوبت خریده شده باشد. فقط کارت‌های امتیاز استثنا هستند: هنگام رسیدن به ۱۰ امتیاز می‌توانید آن‌ها را رو کنید، حتی اگر همان نوبت خریده باشید.

کاتان چند نفره است؟

قوانین پایه‌ی کاتان و چیدمان این دفترچه برای ۳ و ۴ بازیکن است؛ در بازی ۳ نفره مهره‌های قرمز از بازی کنار می‌روند. نسخه‌ی آنلاین میپل میزِ ۳ تا ۶ نفره را پشتیبانی می‌کند.

بازی کاتان آنلاین در میپل

نسخه‌ی آنلاین کاتان در میپل همین قوانین را اجرا می‌کند و کارهای حسابی را خودش انجام می‌دهد: پخش منابع بعد از هر تاس، شمارش امتیاز، قانون فاصله و جابه‌جایی دزد. شما فقط تصمیم می‌گیرید: کجا بسازید، با چه کسی معامله کنید و دزد را کجا بگذارید.

میز خصوصی بسازید، لینکش را برای دوستانتان بفرستید و بدون جعبه و بدون قرار حضوری بازی کنید. میپل میزِ ۳ تا ۶ نفره را پشتیبانی می‌کند؛ قوانین این صفحه همان قوانین پایه‌ی بازی ۳ و ۴ نفره است.