این صفحه دفترچهی قوانین کامل بازی ریسک (Risk) به فارسی است: نگاهی به بازی (نقشه، ارتشها، تاسها و کارتها)، آمادهسازی، چهار کار هر نوبت (گذاشتن ارتش، حمله، جابهجایی ارتش، کشیدن کارت)، قوانین بازی مقدماتی، بازی کلاسیک و بازی دو نفره. اگر تازهکارید از بخش «آموزش بازی ریسک» شروع کنید.
متن این صفحه بر پایهی راهنمای فارسی بازی Risk (نسخهی هاسبرو ۲۰۱۰) روی سایت شرکت سرزمین ذهن زیبا و با بیان خودمان نوشته شده است. این راهنما تصویری است و صفحهی ۱ فایل جلد است؛ زیر هر بخش شمارهی صفحهی چاپی همان مطلب (۱ تا ۱۴) آمده است.
فتح قلمروهای جهان هدف این بازی هیجانانگیز و غیرقابل پیشبینی است. یادگیری این بازی آسانتر از آن چیزی است که فکر میکنید. در بازی ریسک لزومی ندارد قوانین زیادی را یاد بگیرید و این باعث میشود که با تمرکز بیشتری مشغول بازی خود شوید؛ این یکی از ویژگیهایی است که باعث میشود این بازی خیلی پرطرفدار باشد.
در این بازی باید تصمیم بگیرید که ارتش خود را در کدام قلمرو قرار دهید، به کجا باید حمله کنید، به چه کسی باید حمله کنید و چه زمانی باید حمله کنید. اگر در این بازی تازهکار هستید به شما پیشنهاد میکنیم از بازی مقدماتی شروع کنید؛ نسخهای که برای بازیکنان تازهکار طراحی شده است. این نسخه همچنین برای بازیکنانی که خواهان بازی سریعتری نیز هستند پیشنهاد میشود.
به طور مختصر، شما قلمروها را با قرار دادن ارتشهای خود در آنها کنترل میکنید. شما در ابتدای نوبت بازی خود ارتشهای بیشتری میگیرید و به تختهی بازی اضافه میکنید. از ارتشها برای حمله به قلمروهای دیگر بازیکنان استفاده میکنید. در پایان دور، شما ارتشهای خود را برای دفاع از قلمروهای خود منظم کنید و اگر حملهی موفقی داشتید میتوانید یک کارت نیز بکشید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۱
نقشهی بازی به ۴۲ قلمرو تقسیم شده است که توسط مرز و یا خطوط دریایی به هم متصل شدهاند. در طول بازی ارتش شما میتواند به ارتشهای رقبای شما که با شما هممرز هستند حمله کنند. این ۴۲ قلمرو در ۶ قاره به رنگهای مختلف قرار دارند: آمریکای شمالی (زرد)، آمریکای جنوبی (قرمز)، اروپا (آبی)، آفریقا (قهوهای)، آسیا (سبز) و استرالیا (بنفش). اگر در ابتدای نوبت خود یک قاره را به طور کامل در اختیار شما باشد ارتشهای بیشتری به عنوان جایزه به شما داده میشود.
هرچقدر بیشتر در جنگها پیروز شوید ارتشهای بیشتری به عنوان جایزه به شما داده میشود. زمانی که تعداد ارتشهای شما در صفحهی بازی زیاد شده باشد میتوانید جای ۵ پیادهنظام خود را با ۱ سوارهنظام، و یا جای ۱۰ پیادهنظام خود را با ۱ توپخانه عوض کنید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحههای ۲ و ۳
یادگیری این بازی برای کسانی که برای اولین بار بازی میکنند بسیار سریع و آسان است. شما در نوبت خود انتخابهای زیادی خواهید داشت، پس اگر اولین بار است که این بازی را انجام میدهید و برنده نشدید ناامید نشوید. بازی کنید تا یاد بگیرید کدام استراتژی برای شما مناسبتر است.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۴
هدف بازی: اولین بازیکنی باشید که در پایان نوبت خود تعداد مشخصی از قلمروها را صاحب کردهاید. تعداد دقیق قلمروها به تعداد بازیکنان بستگی دارد (جدول زیر).
آتشبس: اگر بازیکنی کارت آتشبس را از درون دستهی کارتها بیرون بکشد بازی بلافاصله تمام میشود و بازیکنی که صاحب بیشترین قلمرو است برندهی بازی میشود. اگر تعداد قلمروها مساوی باشد بازیکنی که ارتشهای بیشتری در صفحهی بازی دارد برنده است.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحههای ۵ و ۱۲
در زیر ۴ عملی که بازیکنان باید در نوبت خودشان انجام دهند آمده است:
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۵
اولین کاری که باید در نوبت خود انجام دهید این است که بفهمید چند ارتش جدید باید به قلمروهای خود اضافه کنید. همیشه حداقل ۳ ارتش جدید میتوانید به قلمروهای خود اضافه کنید. اگر در بازی خوب پیش بروید ارتشهای بیشتری را به عنوان جایزه دریافت میکنید. در هر دور از بازی که نوبت به شما میرسد ۳ پیادهنظام بگیرید و ببینید آیا میتوانید ارتشهای بیشتری در صفحهی بازی اضافه کنید. همانطور که در کارت راهنمای شما نوشته شده است، ۳ روش برای اضافه کردن ارتشهای بیشتر به قلمروهای شما در صفحهی بازی وجود دارد:
جایزه برای تصاحب قلمروها: اگر ۱۲ تا ۱۴ قلمرو را کنترل کنید، ۱ ارتش اضافه دریافت میکنید؛ اگر ۱۵ تا ۱۷ قلمرو را کنترل کنید، ۲ ارتش اضافه دریافت میکنید و … فقط کافیست قلمروهای خود را بشمارید و با توجه به جدول زیر ببینید که چند ارتش اضافه میتوانید به قلمروهای خود در صفحه اضافه کنید.
جایزه برای تصاحب قاره: اگر موفق شوید تمام قلمروهای موجود در یک قاره را تصاحب کنید ارتشهای بیشتری به عنوان جایزه دریافت میکنید (بر اساس بزرگی قارهها تعداد ارتشهای جایزه از ۲ تا ۷ متغیر هستند). تعداد ارتشی که به عنوان جایزه برای هر قاره در نظر گرفته شده است در کنار نام آن قاره روی صفحه نوشته شده است. نکتهی استراتژیک: سعی کنید در شروع بازی حداقل یک قاره را فتح کنید؛ این کار باعث میشود که در نوبت خود را با ارتشهای بیشتری شروع کنید.
جایزه برای تبدیل کارتها: در طول بازی و با فتح هر قلمرو یک کارت دریافت میکنید. شما میتوانید در هر زمان از بازی در ابتدای نوبت خود این کارتها را به ارتش تبدیل کنید و به قلمرو خود اضافه کنید. جدول تبدیل کارتها در صفحهی بازی به شما میگوید که برای هر تعداد کارت (با توجه به تعداد ستارههای موجود روی کارت) چند ارتش میتوانید دریافت کنید. نکتهی استراتژیک: کارتهای خود را برای دریافت ارتشهای بزرگتر ذخیره کنید.
ارتشهای خود را در کجا قرار دهیم: هر بار در ابتدای نوبت خود بعد از گرفتن ارتشهای جایزه باید تصمیم بگیرید که ارتشهای خود را به کدام قلمرو اضافه کنید. هیچوقت نمیتوانید ارتشهای خود را در قلمرو دشمن بگذارید. تصمیم با شماست که آیا میخواهید تمام ارتشهای خود را در یک قلمرو بگذارید یا اینکه آنها را بین قلمروهای مختلف پخش کنید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحههای ۵ و ۶
حمله کردن مهمترین بخش نوبت شماست. اینجا زمانیست که باید تصمیم بگیرید به کدام بازیکن و به کدام قلمرو حمله کنید و چه زمانی دست به حمله کردن بزنید. شما در نوبت خود به هر تعداد قلمروی که دوست دارید میتوانید حمله کنید و یا اصلاً در نوبت خود حملهای نکنید. تصمیم با خودتان است.
یک قلمرو را انتخاب کنید: یکی از قلمروهایی را که در تصاحب شماست را انتخاب کنید و یکی از قلمروهایی دشمن که در همسایهی خاکی یا دریایی قلمروی شماست را برای حمله کردن انتخاب کنید. شما در هر لحظه فقط به یک قلمرو حمله کنید، یا فقط یک دشمن میتواند به شما حمله کند.
ارتشهای مهاجم را وارد خاک حریف کنید: تعداد ارتشهایی که به آن میخواهید به خاک حریف حمله کنید را مشخص کنید و آنها را وارد قلمرو حریف کنید. شما در یک لحظه بیشتر از ۳ ارتش نمیتوانید وارد خاک قلمرو حریف کنید. مهم نیست شما در قلمرو خود چند ارتش دارید، فقط میتوانید با ۱، ۲ یا ۳ ارتش به قلمرو دشمن حمله کنید.
ارتش محافظ: نکتهی بسیار مهم در زمان حمله شما این است که هیچوقت نمیتوانید قلمرو خود را خالی از نیرو کنید. حداقل یک ارتش در آنجا و برای دفاع باید نگه دارید. زمانی که شما ارتشهای خود را برای حمله از قلمرو خود وارد قلمرو حریف میکنید، حداقل یک ارتش باید در قلمرو خود باقی بگذارید (این به این معنی است که اگر شما در قلمرو خود ۳ ارتش دارید حداکثر ۲ ارتش به قلمرو دشمن حمله کنید).
زمان دفاع مدافع است: بازیکن مدافع به هر تعداد ارتش در قلمرو خود انتخاب میکند که ۱ یا ۲ ارتش برای دفاع از قلمرو خود انتخاب میکند. برخلاف مهاجم، مدافع میتواند تا آخرین ارتش خود برای دفاع از قلمرو خود استفاده کند و لازم نیست کسی بهعنوان محافظ وجود داشته باشد. حالا شما ۱، ۲ و ۳ مهاجم در مقابل ۱ یا ۲ مدافع دارید؛ میتوانید جنگ را شروع کنید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحههای ۷، ۸، ۹ و ۱۰
تاس ریختن: بازیکن مهاجم به ازای هر یک ارتش خود که در جنگ شرکت میکند یک تاس مشکی میریزد و بازیکن مدافع به ازای هر یک ارتش خود که در جنگ شرکت میکند یک تاس قرمز میریزد. تمام تاسها باید در یک زمان ریخته شوند.
نتیجهی جنگ: تاسهای مشکی و سفید را به ترتیب از بزرگتر به کوچکتر جفت کنید. سپس برای هر جفت تاس اعمال زیر را انجام دهید:
بعد از اینکه نتیجهی تاسها مشخص شد جنگ تمام میشود. زمانی که ارتشهای مهاجم و مدافع برابر نیستند: در اکثر مواقع بازی تعداد تاسهایی که مدافع و مهاجم میریزند با توجه به تعداد ارتش آنها با هم برابر نیست، به این معنی که ۱ یا ۲ تاس نمیتواند با تاسی با رنگ مخالف جفت شود. در این مواقع فقط کافیست تاسهای اضافه را حذف کنید (دقت کنید تاسهایی حذف میشوند که شمارهی پایینتری دارند).
مثال جنگ: در این مثال روسیه با ۳ ارتش به اسکاندیناوی حمله کرده است؛ بنابراین روسیه ۳ تاس مشکی میریزد (هر تاس برای یک ارتش مهاجم). اسکاندیناوی ۲ تاس قرمز برای هر ارتش مدافع میریزد. تاسها از بیشترین شماره به کمترین جفت میشوند و هر تاس با جفت خودش مقایسه میشود: ۱) تاس مشکی ۶ بر تاس قرمز ۴ پیروز میشود؛ بنابراین اسکاندیناوی یکی از ارتشهای خود را از دست میدهد. ۲) تاس مشکی ۳ بر قرمز ۲ پیروز میشود؛ بنابراین اسکاندیناوی یکی از ارتشهای خود را از دست میدهد. ۳) تاس مشکی جفت نشده نادیده گرفته میشود. روسیه ۲ ارتش مدافع در اسکاندیناوی را پاکسازی کرد تا پیروز جنگ شود و قلمرو اسکاندیناوی را مال خود کند.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۸
چیزی که بعد از حمله اتفاق میافتد به تعداد ارتشهای باقیمانده در قلمرو مدافع بستگی دارد: اگر یک یا چند ارتش مدافع در قلمرو ای که به آن حمله شد باقی ماند، او قلمرو را نگه میدارد و ارتشهای مهاجم باقیمانده به قلمرو خود بر میگردند. اگر هیچ ارتشی از مدافع در قلمرو باقی نماند، مهاجم برندهی جنگ است و قلمرو را تصاحب میکند. در این زمان شما باید تمام ارتشهای خود را که به آن قلمرو وارد شده بودند و در جنگ پیروز شدند، در قلمرو حریف نگه دارید، و همچنین اگر مایل بودید میتوانید ارتشهای بیشتری از قلمرو خود که از آن حمله کردید به قلمرویی که تازه فتح کردید اضافه کنید.
مثال: فرض کنید شما ۱۵ ارتش در قلمرو مهاجم خود دارید و فقط میتوانید حداکثر ۳ ارتش خود را به قلمرو دشمن برای جنگ بفرستید. شما پیروز جنگ میشوید و ارتشهای باقیماندهی خود را در قلمرو جدیدی که به تازگی فتح کردید باقی میگذارید. شما هنوز ۱۲ ارتش در قلمرو مهاجم خود دارید؛ میتوانید حداکثر ۱۱ ارتش از این ۱۲ ارتش خود را به قلمرو جدید منتقل کنید. شما نمیتوانید تمام ۱۲ ارتش را به قلمرو جدید منتقل کنید، چون همیشه ۱ ارتش بهعنوان محافظ قلمرو باید باقی بماند.
اگر بخواهید باز هم حمله کنید: چه در جنگ برنده شوید و چه بازنده میتوانید در نوبت خود باز هم حمله کنید. میتوانید به همان قلمرو که به تازگی حمله کردید و موفق به تصاحب آن نشدید دوباره حمله کنید، یا میتوانید به دیگر قلمرو دشمن حمله کنید. هر زمان که تصمیم گرفتید به حمله، قوانین قبلی را دنبال کنید. چند بار میتوانید حمله کنید؟ این کاملاً به شما بستگی دارد؛ شما میتوانید در نوبت خود اصلاً حمله نکنید یا چندین بار به قلمرو حمله کنید. تنها زمانی نمیتوانید به حمله کردن ادامه دهید که در تمام قلمروهای شما فقط یک ارتش باقی مانده باشد.
اگر آخرین قلمرو خود را از دست دادید چه اتفاقی میافتد؟ این اتفاق ممکن است به دلیل بدشانسی، استراتژی بد و یا بیتجربگی برای شما بیافتد. در این صورت شما از بازی خارج میشوید و باید تمام کارتهای خود را (اگر داشته باشید) به بازیکنی بدهید که شما را از بازی خارج کرد.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحههای ۹ و ۱۰
زمانی که در نوبت خود آخرین حمله را هم انجام دادید، یک شانس خواهید داشت تا ارتشهای خود را جابهجا کنید و در موقعیتهای بهتری قرار دهید. معمولاً بازیکنان بعد از پایان حملههای خود، ارتشهای خود را در حالت دفاعی قرار میدهند چون نوبت بازی بعد از آنها به بازیکنان دیگر میرسد. یا ممکن است آنها را در حالت هجومی قرار دهند تا در دور بعدی نوبت خود به حریفان خود حمله کنند.
چگونه ارتشهای خود را جابهجا کنیم: از یکی از قلمروهای خود به هر تعداد ارتشی که دوست دارید میتوانید برداشته و همهی آنها را به یکی دیگر از قلمروهای خود منتقل کنید (توجه کنید که قلمرو مقصد و مبدأ باید توسط مرزهای خاکی یا دریایی به هم متصل باشند. شما نمیتوانید نیروهای خود را با عبور دادن از قلمروهای دشمن جابهجا کنید).
مثال: زمانی که مهاجم آخرین حملهی خود را انجام داد و تصمیم ندارد حملهی دیگری انجام دهد، نیروهای خود را جابهجا میکند. در این مثال ارتش قرمز از سمت استرالیا احساس خطر میکند، بنابراین بازیکن قرمز تصمیم میگیرد نیروهای خود را برای دفاع به هند منتقل کند، و از آنجا که بازیکن قرمز مالک اسکاندیناوی، روسیه، افغانستان و هند است، بنابراین میتواند ۳ ارتش خود را از اسکاندیناوی به هند منتقل کند.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۱۱
اگر شما یک قلمرو یا بیشتر را در هر دور شکست دهید، در پایان دست خود بالاترین کارت را میتوانید بکشید و به کارتهای خود اضافه کنید (کارتهای خود را مخفیانه نگه دارید). اگر نتوانید هیچ قلمرو ای را در دست خود فتح کنید نمیتوانید کارتی را بکشید. هرچند قلمرو ای که فتح کنید نمیتواند در یک دست بیشتر از یک کارت بکشید.
نکتهی استراتژیک: تلاش کنید در هر نوبت بازی خودتان حداقل یک قلمرو را فتح کنید، تا بتوانید در پایان نوبت خود یک کارت بکشید. شما میتوانید در نوبت بعدی خود این کارتها را به ارتش تبدیل کنید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۱۲
قوانین بازی کلاسیک ریسک شبیه بازی مقدماتی آن است فقط با چند تغییر جزئی که در زیر بیان شده است.
ارتشها: در بازی کلاسیک ریسک به جای اینکه قلمروها به طور شانسی به بازیکنان داده شود خود آنها به نوبت قلمروهای خود را انتخاب میکنند. تمام بازیکنان باید تعدادی ارتش در قلمروهای خود قرار دهند؛ تعداد این ارتشها بستگی به تعداد بازیکنان بازی دارد (جدول زیر).
نحوهی برنده شدن: شما زمانی برندهی بازی میشوید که تمام ۴۲ قلمرو را فتح کرده باشید، یعنی باید تمام بازیکنان را از بازی خارج کنید. در نسخهی طولانیتر این بازی ممکن است دستهی کارتها به طور کامل تمام شود؛ بنابراین کارتها را بُر بزنید و دوباره استفاده کنید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۱۳
در بازی ۲ نفره هم هر پنج رنگ ارتش در بازی شرکت میکنند. هر بازیکن یک ارتش را انتخاب میکند و ۳ ارتش بیطرف حضور در بازی دارند. این ۳ ارتش بهعنوان رقیبهای شما ممکن است از آنها فاصله بگیرید و گاهی ممکن است به آنها حمله کنید. تمام قوانین بازی ۳ تا ۵ نفره برای این بازی نیز اجرا میشوند مگر آنکه خلاف آن ذکر شود.
هدف بازی: اولین بازیکنی باشید که در پایان دست خود حداقل ۳۰ قلمرو را فتح کرده باشید و یا بقیه بازیکنان را حذف کنید.
شروع بازی: هر بازیکن یک رنگ ارتش را انتخاب میکند و سه ارتش باقیمانده، ارتشهای بیطرف هستند. کارت آتشبس را از کارتهای قلمرو جدا کنید. کارتها را بُر بزنید و به هر بازیکن ۱۲ کارت دهید. بازیکنان به تعداد ستارههایی که روی کارتهای آنها قرار دارد، پیادهنظام در قلمرو مشخصشده در کارت ارتشهای پیادهنظام آنها قرار دهند. یک سرباز برای کارتهای تکستاره و دو سرباز برای کارتهای ۲ ستاره.
برای هر یک از ارتشهای بیطرف ۶ کارت جدا کنید. برای هر یک از ارتشهای بیطرف با توجه به تعداد ستارههای آنها روی کارت، یک یا دو ارتش پیادهنظام در قلمرو آنها قرار دهید. همهی کارتها را جمع کنید و با هم بُر بزنید. یک سرباز از هر ارتش بیطرف را در کنار صفحهی بازی قرار دهید. سه کارت قلمرو برای هر یک از ارتشهای بیطرف جدا کنید و بدون اینکه آنها را ببینید رو به زمین قرار دهید. تاس بیندازید و هر بازیکنی که عدد بزرگتری بیاورد بازی را شروع میکند.
در نوبت شما: در ابتدای نوبت بازی شما، قبل از اینکه مانده بازی چند نفر بازی را شروع کنید لازم است که یک کار اضافه انجام دهید: ۳ سرباز به هر یک از ارتشهای بیطرف اضافه کنید. این ۳ سرباز ممکن است در ۲، ۱ و یا ۳ قلمرو توسط ارتش بیطرف کنترل شوند. شما نمیتوانید به بیشتر از یک ارتش بیطرف سرباز اضافه کنید.
یک ارتش بیطرف را حذف کنید: اگر آخرین قلمروی که توسط یک ارتش بیطرف کنترل میشود را شکست دادید، و آن ارتش را از بین بردید ۳ کارتی که زیر سرباز آن ارتش در ابتدای بازی قرار دادید مال شما میشود. آن کارتها را به دست خود اضافه کنید.
منبع: دفترچهی قوانین رسمی، صفحهی ۱۴
اصطلاحهای این صفحه به زبان ساده:
ریسک ۳ تا ۵ نفره است و بازی دو نفره هم قوانین جدا دارد. یک بازی معمولاً حدود ۲ ساعت طول میکشد.
چهار کار: ۱) ارتش جدید میگیرید و روی قلمروهای خودتان میگذارید، ۲) حمله میکنید، ۳) ارتشها را جابهجا میکنید و ۴) اگر قلمروی را فتح کرده باشید یک کارت میکشید.
مهاجم تا ۳ تاس مشکی و مدافع تا ۲ تاس قرمز میریزد. تاسها از بزرگ به کوچک جفت میشوند. تاس مهاجم بزرگتر باشد یک ارتش مدافع حذف میشود، برابر یا کوچکتر باشد یک ارتش مهاجم حذف میشود.
در بازی مقدماتی ۲۵ قلمرو برای ۳ بازیکن، ۲۰ برای ۴ بازیکن و ۱۵ برای ۵ بازیکن. در بازی کلاسیک باید همهی ۴۲ قلمرو را بگیرید و در بازی دو نفره ۳۰ قلمرو.
حداقل ۳ ارتش و بعد جایزهی تعداد قلمروها (از ۱۲ قلمرو ۱ ارتش، از ۱۵ قلمرو ۲ ارتش و همینطور تا ۱۰ ارتش برای ۴۰ تا ۴۲ قلمرو)، جایزهی قارهی کامل و ارتش حاصل از تبدیل کارتها.
از بازی خارج میشوید و همهی کارتهایتان را به بازیکنی میدهید که شما را حذف کرده است.
نسخهی آنلاین ریسک در میپل همین قوانین را اجرا میکند و کارهای حسابی را خودش انجام میدهد: ارتش جایزه برای قلمرو و قاره، تاس مهاجم و مدافع و جفتکردنشان، از بین رفتن ارتشها، کارتها و تبدیل آنها به ارتش و جابهجایی نهایی. شما فقط تصمیم میگیرید ارتش را کجا بگذارید و به کجا حمله کنید.
میز خصوصی بسازید، لینکش را برای دوستانتان بفرستید و بدون جعبه و بدون قرار حضوری بازی کنید. ریسک ۳ تا ۵ نفره است.